Deze groep biedt een plek waar ouders van verslaafde kinderen samenkomen om hun verhalen te delen en elkaar te ondersteunen. “Delen is helen. Je hoeft het niet alleen te doen.”

Karin schudt haar hoofd en slaakt een diepe zucht om even bij te komen van alle heftige verhalen die het afgelopen anderhalf uur aan tafel werden gedeeld in jongerencentrum Escape in Elburg.

“Gezinnen worden verwoest door verslaving. Verslaving is een ziekte. Een gezinsziekte. Hele gezinnen gaan kapot door drugs. Bij de lotgenotencontactgroep kunnen ouders elkaar vinden. Elkaars verhalen vertellen. Delen is helen. Je hoeft het niet alleen te doen.”  

Ze blikt terug op de tijd waarin ze zelf graag meer hulp had willen ontvangen. “Voor ons was er niks. Alle hulp ging naar de verslaafde en niet naar de naaste familieleden.”

De zoon van Karin kende een moeilijke schooltijd. “Hij had meer aansturing nodig dan mijn twee dochters. We merkten thuis dat hij steeds bozer werd, niet meer met ons in gesprek wilden en zich van ons afsloot. We konden hem niet meer bereiken en zochten hulp in de vorm van coaching”, vertelt Karin over de tienerjaren van haar zoon.

“Hij maakte zijn middelbare school niet af en werkte in een supermarkt, waar ze hem goed begeleidde. Daar heeft hij twee jaar gewerkt. Het eerste jaar ging goed. Het tweede jaar ging minder. Thuis was er veel boosheid en ruzie. We wisten al dat hij joints rookte. Hij zei dat hij dat nodig had om rustig te worden in zijn hoofd. Hij rookte buiten, want ik wilde geen drugs in huis. Ik ben zo anti-drugs”, zegt ze fel.  

Van andere middelen had ze geen weet. “Al hadden we wel een vermoeden, want onder invloed van de verslavende middelen was hij niet meer te handhaven thuis. We hebben hulp gezocht bij de gemeente.” Via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) werd de zoon van Karin in een hulpverlenersorganisatie in Elburg geplaatst.

“Hij was heel boos, maar wij konden hem niet meer helpen. De situatie escaleerde zo erg dat we de politie in moesten schakelen. Uiteindelijk is er in de rechtbank een contactverbod opgelegd. Als moeder is dat verschrikkelijk om mee te maken. Ik was gebroken en dat ben ik nog steeds."

Na de uithuisplaatsing klapte het gezin van Karin in elkaar. “Ik liep met mijn ziel onder mijn arm. Ik zocht hulp bij een psycholoog, maar niemand snapte me hoe het voelt om dit als moeder mee te maken."

Ze kreeg te maken met veel oordeel en onbegrip van buitenaf. "Door alle gebeurtenissen kamp ik met chronische PTSS, daardoor werd ik afgekeurd voor werk. Ik kan niks meer. Ons hele gezin is getroffen. Alle gezinsleden hebben eronder geleden. We volgden traumatherapie en hebben de tijd nodig gehad om te herstellen.

In het begeleid wonen project zakte de zoon van Karin verder weg in de wereld van de drugs. Via zijn begeleider bleef ze summier op de hoogte en hoorde ze dat hij in diverse instellingen in Nederland is geplaatst. “Zo gaat het al acht jaar lang”, verzucht ze.

“Door zijn leeftijd, hij is nu 29 jaar, hebben we te maken met de privacywet en word je als ouder niet meer betrokken in het proces. De afgelopen jaren was er af en toe contact, maar helaas nog geen herstelcontact. Zijn herstel is te wisselend. Door zijn autistische stoornis ziet hij niet zijn aandeel in het geheel. Het is allemaal onze schuld. Het lukt hem niet om in te zien dat hij ook verkeerde keuzes heeft gemaakt."

"Mijn zoon heeft ook een lieve kant, maar onder invloed van drugs is hij een ander persoon. Ik wil mijn kind, zoals hij was voor hij verslaafd raakte. Ik wil hem zien, zoals hij was. Die persoon wil ik weer terug.”

Geke spreekt Karin bemoedigende woorden toe, voordat ze haar verhaal begint. De 27-jarige dochter van Geke lukte het wel om clean te worden en voor herstel te kiezen. Trots vertelt ze dat haar dochter al bijna vier jaar clean en in herstel is. Op jonge leeftijd merkte Geke al dat er iets met haar 2-jarige dochter aan de hand was.

“Ze raakte snel boos en driftig. Haar emotieregulatie reageerde te snel. Daarvoor hebben we al vroeg hulp gezocht in de vorm van een gezinscoach. Ze was een heel sociaal meisje, maar er was iets. We konden onze vinger er niet echt op leggen.”

De basisschool doorliep de dochter van Geke goed, maar ze had wel een verleden met pesterijen tijdens haar middelbare schooltijd. “Gelukkig behaalde ze op haar 18e met veel moeite wel haar mbo-diploma, maar ze zat niet lekker in haar vel. Ze was in confrontatie met zichzelf”, beschrijft Geke de schooltijd van haar dochter.

In 2018 werd haar dochter getest op ADHD. Ze bleek een sterke vorm van ADHD te hebben. Geke: “Medicatie werd ingezet, maar die werkte niet. Kennelijk had ze zelf al een andere vorm van medicatie gevonden: ketamine. Een ‘downer’ die voor rust in haar hoofd zorgde. Daardoor werd ze ontslagen bij het ADHD-centrum. Ze moest eerst van de drugs af zijn, wilden ze verder met haar gaan.”

Een poliklinische behandeling bij verslavingszorg Zwolle volgde. Geke: “Pas toen kwamen wij erachter dat ze drugs gebruikte. Als ouders zijn wij naïef geweest. Je ziet de signalen niet, als je niet weet waar je op moet letten."

De signalen die beide moeders achteraf herkenden zijn: afsluiten op de kamer, onrustig zijn, het maken van knarsende mondbewegingen, vaak doortrekken van de wc door gebruik van papier bij het snuiten van de neus, achterdochtig zijn, snel boos en agressief zijn of zomaar de deur uitgaan zonder te zeggen waar ze naartoe gaan.

Geke heeft geen goede ervaringen met de behandelingen binnen de verslavingszorg. “Vaak zat mijn dochter onder invloed aan tafel en dan hadden ze dat niet door.” Ze herinnert zich een sessie systeemtherapie met het gezin. “Ik zag dat mijn dochter onder invloed was, maar de therapeut vond dat ze juist zo goed meedeed.”

Ze stuitte op meer onvolkomenheden binnen de hulpverlening. “’s Avonds was er vaak geen hulp beschikbaar of nam niemand de telefoon op. Juist in de avond ontstonden de ruzies. Het escaleerde ook bij ons thuis. Ze kon niet thuisblijven.”

Volgens Geke was dat moment achteraf gezien het keerpunt voor haar dochter Anne. “Daar is het zaadje van herstel geplant. Ze sliep de eerste dagen bij vriendinnen en verbleef daarna een korte tijd in een caravan op een camping."

In Oldebroek betrok ze een klein appartement en in die periode ervoer ze haar 'rock bottom'. Het dieptepunt, dat een verslaafde nodig heeft om te beseffen hoe het verder moet, legt Geke uit. “De één gaat aan de slag met herstel, de ander ziet geen andere uitweg en zakt nog verder weg”, vult Karin haar aan. 

Via de gemeente kreeg de dochter van Geke een plek in een kleinschalige woonzorglocatie in Ermelo. Ze zat daar acht maanden en viel weer terug. Ze kreeg een time-out."

Aan ons werd gevraagd of we haar voor een weekend weer in huis wilde nemen. We hebben er goed over nagedacht wat de juiste beslissing was en hebben de deur weer voor haar opengesteld. In dat weekend zei ik tegen haar: ‘Anne, ik blijf in je geloven.’“

Na dat weekend keerde de dochter van Geke weer terug naar Ermelo en sloot ze zich aan bij de Cocaine Anonymous (CA).“Dat is haar redding geweest. Dat was wat zij nodig had. Het contact met gelijkgestemden heeft haar gered. Als ze weer een craving had, kon ze dag en nacht iemand bellen. Meestal duurde zo’n craving bij haar ongeveer tien minuten. Als ze een appje stuurde in die groep: ik heb het moeilijk, was er altijd wel iemand die belde om haar door het moeilijke moment heen te praten.”

Geke geeft aan dat ze bij Cocaine Anonymous werken met een 12-stappenprogramma van herstel. “Clean zijn is niet genoeg”, weet Geke. “Je moet een omslag maken in jouw denken, in jouw patronen. Erkennen dat je een verslaving hebt is de grootste stap. Er is een verschil in recreatief gebruik en verslaving."

Niet elk kind dat drugs gebruikt, raakt verslaafd. Er speelt vaak ook een onderliggend iets mee, zoals een dubbele diagnose of trauma. Anna legde me het zo uit: bij verslaving is de rem in je hoofd kapot. Die rem is weg. Voor een verslaafde geldt: ‘één teveel en duizend nooit genoeg.’”

Stap voor stap pakt de dochter van Geke haar leven weer op. “Als ervaringsdeskundige is ze ontzettend waardevol. Zo geeft ze gastlessen op haar oude MBO en verzorgt ze met regelmaat samen met jongerenwerker Robert Pruis informatieavonden over verslaving. Als dagbesteding doet ze vrijwilligerswerk op een kinderboerderij en heeft ze haar diploma gehaald als fitness-instructeur.”

Met een coach van de gemeente werkt ze aan het vergroten van haar belastbaarheid. “Ze heeft een periode van bijna vijf jaar gemist in de ontwikkeling van haar jonge leven. Dat is ook een vorm van rouw waar ze mee moet dealen en wat ze moet verwerken. Verslaving is een ziekte die je levenslang hebt! Elke dag de keuze maken om er niet aan toe te geven. Het klein houden voor jezelf. Soms zelfs uur voor uur.”

Vijf jaar geleden nam Karin contact op met de oprichtster van Moedige Moeders Nederland. Dat contact kwam tot stand door een informatieavond met hulpverleners, politie en de gemeente in Elburg.

“Ik vertelde mijn verhaal en iemand attendeerde mij op dit initiatief. Ik had er nog nooit iets over gehoord. Niemand heeft me dat ooit verteld.” Ze nam deel aan de online meetings in de tijd van Corona en vond daar herkenbaarheid. “Ik ben niet de enige. Hier kon ik veel in kwijt.”

Een politicus van de ChristenUnie informeerde later bij Karin of zij een lotgenotencontactgroep in Elburg wilde starten. Karin kende Geke via gemeenschappelijke vrienden en vroeg of ze ook aan wilden sluiten. Samen met stichting Wiel en een jeugdwerker gaven ze de groep vorm en vier jaar geleden startte in februari de eerste bijeenkomst.

Momenteel zitten er 25 ouders in de groep. “Al rouleert het wel. Mensen komen en gaan. De stap om naar een bijeenkomst te komen is groot. Er is veel schaamte. Ouders willen het zolang mogelijk binnenshuis houden. Dat kun je lang volhouden”, weet Karin.

“De meeste ouders blijven lang aan de groep deelnemen. Hier word je gehoord. Je kunt jouw verhaal vertellen zonder dat iemand daarover oordeelt”, vertelt Geke. Karin omschrijft de groep als warm en open. “We huilen en lachen met elkaar. Stellen ons hart open. Dat is de kracht van deze groep.”

De oprichtsters van de lotgenotencontactgroep zijn van mening dat vooral rond de start op de middelbare school preventie belangrijk is. Geke: “Dan wordt de wereld voor kinderen zo groot. Daar valt winst te behalen.

"Via hun telefoon zijn ze in connectie met de hele wereld. Je bent altijd te vinden. Ook voor dealers. Eén keer een pakje bezorgen lijkt onschuldig. Het verdient misschien snel, maar als je de volgende keer nee zegt heb je een probleem. In deze omgeving is vooral de designerdrugs 3-MMC in, omdat dat voordelig is.” Ook het gebruik van GHB en speed komt volgens Karin veel voor.

Bewustwording onder ouders kan nooit genoeg zijn vinden de initiatiefnemers van Moedige Ouders Elburg. Geke: ”Ik dacht altijd: de wereld zoals ik die ken, zo groeien mijn kinderen ook op. Maar de wereld is veranderd. Niet meer te vergelijken met de tijd waarin ik ben opgegroeid.”

Ze wil ouders op het hart drukken: wees niet naïef. ”Ook jouw kind komt in aanraking met drugs. Drugs is tegenwoordig sneller besteld dan een pizza. Bestellen kan overal. Online, via QR-codes op lantaarnpalen en op plekken waar jongeren veel zijn. Ze rijden overal rond. Dag en nacht.”

Al tien jaar beheersen de negatieve gevolgen van drugs Karins gedachten. “Ik kan ouders niet vaak genoeg waarschuwen. Let op jouw kind. Met wie gaan ze om? Waar zijn ze? Blijf in contact met ze. Verlies ze niet uit het oog.”