Hoe Greet de kunsthistorie van Nunspeet in stand houdt en de liefde voor kunst doorgeeft

Een mooi schilderij voor op de schoorsteenmantel als verjaardagscadeau was voor Greet Hagedoorn uit Nunspeet het begin van een nieuwe interesse. “Dertig jaar geleden vroeg mijn man wat ik voor mijn verjaardag wilde. Een schilderij. Het kwam er niet van en een jaar later wenste ik weer hetzelfde cadeau.” Haar man voegde daad bij woord. Samen bezochten ze het atelier van de Nunspeetse kunstschilder Jaap Hiddink en kozen ze een mooi schilderij uit.

Door de nieuwe aankoop kreeg Greet steeds meer belangstelling voor kunst. Vooral voor kunstenaars uit deze regio. Nunspeet heeft een rijk verleden als kunstenaarsdorp. Van 1880 tot 1950 streken er veel kunstschilders in de omgeving neer. “De natuur en de eenvoud van het boerenleven trok de aandacht van de kunstenaars”, legt Greet uit.  

De hobby breidde zich verder uit. “Ik zocht steeds meer informatie op in bijvoorbeeld de boeken van auteur Klaas Roodenburg. Je bezoekt een eerste veiling. Als je eenmaal begint, ben je zo verslaafd”, glimlacht ze aan tafel in het Noord-Veluws museum. 

In 2014 opende het museum haar deuren. Greet is een vrijwilligster van het eerste uur. Eén van de initiatiefnemers van het museum, Herman van Rhee, nam voor de totstandkoming van het museum contact met haar op en vroeg of ze zich wilde aansluiten bij het team. 

Het geven van rondleidingen, souvenirs verkopen in de museumwinkel of het inrichten van een nieuwe expositie. Greet draait wekelijks meerdere diensten in het museum. “Ik kan me niet herinneren, dat ik ooit met tegenzin naar het museum toe ben gegaan."

Alle tentoonstellingen hebben een link met Nunspeet. Afgelopen jaar trok het museum ongeveer 27 duizend bezoekers vanuit het hele land. “Het aantal is per tentoonstelling verschillend. In het jaar met de expositie van Marjolein Bastin verwelkomde het museum 33 duizend bezoekers”, weet ze. 
 
Via EuroArt (een Europese federatie van kunstenaarskolonies in dertien landen) wisselen musea kunstwerken uit. Afgelopen jaar kreeg het museum een grote collectie te leen uit de kunstkolonie Nida in Litouwen. De collectie kwam in de nacht aan. Greet vertelt: “Een paar vrijwilligers stonden ’s nachts de collectie uit te laden. Om de schilderijen vervolgens netjes in het depot te zetten. In Amsterdam is dat misschien normaal, maar hier in Nunspeet is dat exceptioneel.”

Het inrichten van een nieuwe tentoonstelling vergt volgens haar veel werk. “Eerst halen we de expositieruimte leeg, verpakken we de schilderijen netjes en brengen we het naar het depot. Daar halen we ook de nieuwe kunstwerken op. We meten vanuit het hart van het schilderij en ook de belichting in de expositieruimte moet kloppen”, vertelt ze over de schilderijen die met precisie worden opgehangen. 
 
Ze loopt de trap op naar de bovenverdieping van het museum waar de bestaande collectie hangt. “Als ik boven ben, dan heb ik tijdens een rondleiding eigenlijk te weinig tijd om alles te vertellen. Ik praat over schilderijen alsof het mijn kinderen zijn. Ik geef mijn enthousiasme graag door aan mensen.”

Zelfs mensen met een visuele beperking weet ze te enthousiasmeren. “Als je van schilderijen houdt, houd je ook van lijsten”, concludeert ze. “Ik liet een blinde meneer de barokke schilderijlijst voelen en ik vertelde de bezoekers wat er op het schilderij stond. Zo konden ze in hun hoofd een eigen beeld vormen. In het gastenboek schreef een begeleidster lovende woorden over mijn rondleiding”, vertelt ze met trots.  

“Mensen komen hier voor hun plezier.” Na zoveel jaren ervaring ziet Greet wanneer een bezoeker extra informatie wenst. “We hopen dat iedereen tevreden het museum uitloopt en kennis opdoet, maar ik zal me nooit opdringen.”

Een mooi kunstwerk in de bestaande collectie van het museum vindt ze de dorpskerk in de Dorpstraat van kunstschilder ten Bruggen Kate. “Voor mij een herkenbaar dorpsbeeld. In winterse stijl.” Ze kende de kunstschilder persoonlijk.  

Ook kijkt ze graag naar het schilderij van een landarbeider van de kunstschilder Frans Huysmans. Ze waardeert verschillende kunststijlen. Het impressionisme, het kubisme en de Bergense Schoolstijl.

Greet geeft ook lezingen over de kunstcollecties. Afgelopen jaar gaf ze tijdens Open Monumentendag een lezing over kunst, erfgoed en architectuur. Met de onderwerpen erfgoed en architectuur voelde ze zich niet helemaal vertrouwd, maar ze besloot de uitdaging aan te gaan.  

Al snel vond ze de rode draad. “Bekende kunstschilders verbleven vaak in de oudste onderkomens in de omgeving, zoals hotel Ittmann in Nunspeet en hotel Bossenbroek in Elspeet. De kunstschilder Arthur Briët bouwde onder architectuur een huis aan De Zoom en de Nunspeetse kunstschilder Jan van Vuuren schilderde één van de Nunspeetse zoomhuisjes. Het schilderij hangt in het museum en vormt ook het logo van het museum”, vertelt Greet hoe ze de drie onderwerpen met elkaar verenigden in een lezing.

Naast haar vrijwilligerswerk taxeert ze ook schilderijen. Ze merkt dat erfgenamen soms moeilijk afstand kunnen doen van een schilderij. “Achter ieder schilderij zit een verhaal. Niet alleen het verhaal van de kunstschilder, maar ook hoe het in bezit is gekomen van de eigenaar.” Ze vindt het interessant om die verhalen te ontdekken.  

Als kunstverzamelaar koopt ze weleens een schilderij en dan geeft ze het direct in bruikleen aan het museum. “Ik kan er altijd naartoe en zo kan iedereen ervan genieten.”

Samen met haar kleinkinderen reist ze met de trein door heel Nederland voor een museumbezoek. Het Katwijks museum is favoriet. “Daar kijk ik graag naar de schilderijen van de zee, de duinen en het strand. Met ieder kleinkind ben ik naar Panorama Mesdag geweest.” Vooral de kunstwerken van Sientje Mesdag van Houten staan in de top van haar verlanglijstje als het om kunst gaat.  

Ze vindt het waardevol om haar kleinkinderen de liefde voor kunst mee te geven. “Zelfs andere museumbezoekers merkte ooit op hoe enthousiast mijn jongste kleinzoon was in het Kröller Muller museum. Nu stapt hij zelf in de trein naar het van Gogh Museum”, zegt ze verheugd.

Ze zou graag zien dat middelbare scholieren via schoolprojecten makkelijker toegang krijgen tot kunst. “In Nunspeet heb je een woonwijk met straatnamen van kunstschilders. Kinderen wonen hun hele leven al in een straat en dan weten ze niet wie die persoon is”, zegt ze met lichte verbazing.

“Kunst kan jongeren naar een hoger niveau tillen. Door kunst leer je dingen waarderen en krijg je oog voor detail. Iemand die naar een zonsondergang op een schilderij kijkt, geniet ook meer van een echte zonsondergang”, geeft ze als voorbeeld. “Je kijkt op een andere manier. Het zet je op een ander spoor. Als je al jong belangstelling voor kunst hebt, blijft kunst meer behouden.”