Drie nieuwe Stolpersteine op landgoed Leuvenum herinneren aan oorlogsslachtoffers
ERMELO – Op landgoed Leuvenum zijn woensdagmiddag drie Stolpersteine onthuld ter nagedachtenis aan Cornelis Johan Sandberg, zijn zoon Rudolf Anthonie Sandberg en huisvriend Maes van Lanschot. Burgemeester Hans van Daalen onthulde de stenen bij Huize Leuvenum, dat tijdens de Tweede Wereldoorlog diende als toevluchtsoord voor evacués en onderduikers.
Op 29 januari 1945 sloeg daar het noodlot toe. Duitse troepen deden een inval in het landhuis en arresteerden de familie Sandberg en Maes van Lanschot, die op Leuvenum ondergedoken zat.
Eén dochter was op dat moment niet thuis en ontkwam daardoor aan de arrestatie. Moeder Ernestine, ook wel Tinie genoemd, en twee dochters werden na omzwervingen via Apeldoorn en kamp Westerbork uiteindelijk vrijgelaten en keerden terug naar het landgoed.
Hoop op snelle bevrijding
Tijdens de bijeenkomst nam F.F. baron van Hogendorp de aanwezigen mee in de familiegeschiedenis. Volgens hem leefde bij velen de hoop dat de oorlog snel voorbij zou zijn, omdat Zuid-Nederland al was bevrijd.
“De razzia in Putten zette echter een forse streep door de rekening,” vertelde hij volgens Ermelo van Nu. De Duitsers voerde in die periode meerdere huiszoekingen uit op de Veluwe. Op 29 januari 1945 was Huize Leuvenum aan de beurt.
Weggevoerd naar de kampen
Cornelis Johan Sandberg werd vanuit Kamp Amersfoort gedeporteerd naar Neuengamme. In een overvolle veewagon raakte hij onwel. Hij kwam op 19 maart 1945 aan in concentratiekamp Neuengamme en overleed daar kort daarna. Ook zijn zoon Rudolf Anthonie Sandberg werd weggevoerd. Hij bezweek in het voorjaar van 1945 aan de ontberingen in kamp Sandbostel.
Maes van Lanschot kwam uiteindelijk terecht in concentratiekamp Wöbbelin. Hij maakte de bevrijding van het kamp nog mee, maar zijn gezondheid was zo ernstig verzwakt dat hij kort daarna overleed in een militair hospitaal in Ludwigslust.
Diepe rouw
Van Hogendorp vertelde dat Tinie Sandberg met haar dochters in diepe rouw achterbleef op het landgoed. Over wat er was gebeurd, werd later nauwelijks gesproken. De vrouwen hielden er niet van om in de belangstelling te staan.
“Het is gelopen zoals het gelopen is,” was een uitspraak die binnen de familie vaak klonk. Tegelijkertijd werd tijdens de herdenking hun veerkracht benadrukt.
Namen zichtbaar houden
Jacques Noach, penningmeester van Stichting Stolpersteine Amsterdam, was ook aanwezig bij de onthulling. Hij lichtte de betekenis toe.
De Stolpersteine zijn een initiatief van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, die in 1992 begon met het plaatsen van gedenkstenen voor slachtoffers van het nationaalsocialisme. De stenen worden geplaatst voor de laatste vrijwillig gekozen woonplaats van de slachtoffers, zodat hun namen zichtbaar blijven in het straatbeeld.
💬 Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar redactie@vrmg.nl of bel: 0341-798298.