advertentie
Iedereen die door Voorthuizen rijdt, kent de villa. Het pand heeft een opvallende plek in het centrum en valt op door zijn architectuur en details. Toch raakt het gebouw steeds verder in verval.
‘Een tastbaar stuk geschiedenis’
Voor Jesper Schaap is De Heksenmeyer meer dan een oud huis. Hij ziet de villa als een van de weinige tastbare stukken verleden die het dorp nog heeft.
“Wanneer panden zoals deze gesloopt worden, verdwijnt er een stukje geschiedenis en identiteit uit het dorp. Die krijg je niet meer terug”, zegt hij.
Volgens Jesper zijn er nog maar weinig vooroorlogse gebouwen over in Voorthuizen. Het meeste is na de Tweede Wereldoorlog gebouwd, terwijl het dorp een rijke geschiedenis kent.
“Afgelopen zomer was ik met mijn vriendin in het archief in Utrecht”, vertelt hij. “Daar zag ik kaarten van honderden jaren oud waar Voorthuizen al op stond. Maar als ik nu door het centrum loop, zie ik daar bijna niets meer van terug.”
Eerdere strijd om erfgoed
Jesper woont tegenover het Pastoriebos, waar eerder ook strijd was over behoud. Dat conflict liep uit op juridische procedures tussen erfgoedverenigingen en de gemeente Barneveld, maar het gebied kreeg geen monumentale status. Jesper vreest dat De Heksenmeyer hetzelfde lot wacht.
Daarom zet hij zich actief in voor het behoud van het pand en staat hij in nauw contact met erfgoedorganisaties, waaronder het Cuypersgenootschap en Bond Heemschut.
Kans via status ‘karakteristiek’
Volgens Gert van de Beek van Bond Heemschut is redding nog mogelijk, al zijn de juridische opties beperkt. De gemeente heeft De Heksenmeyer geen monumentale status gegeven. Wel noemt de commissie Omgevingskwaliteit de status ‘karakteristiek’ passend, vanwege de stedenbouwkundige en ensemblewaarde.
“Dat is misschien de laagste beschermingslaag, maar het voorkomt wél dat je zomaar kunt slopen”, zegt Van de Beek. Die status kan nu alleen niet worden toegekend, omdat de gemeente geen beleid heeft voor karakteristieke panden.
Botsing over erfgoedbeleid
De gemeente Barneveld en erfgoedverenigingen staan al langere tijd lijnrecht tegenover elkaar. Volgens de erfgoedorganisaties voert de gemeente een ‘versoberd’ monumentenbeleid, waarbij weinig ruimte is voor het aanwijzen en beschermen van monumentale panden.
Tegelijkertijd heeft de gemeente vorig jaar in de integrale cultuurvisie opgenomen dat het beschermen en beleven van erfgoed belangrijk is. Zo’n visie biedt alleen geen juridische bescherming. Pas met concreet beleid kunnen panden daadwerkelijk worden beschermd tegen sloop.
Politiek als laatste kans
Omdat bezwaar maken juridisch weinig kans maakt, richten de erfgoedverenigingen zich nu op de gemeenteraad. Via een motie kan de raad het college oproepen om alles in het werk te stellen om sloop te voorkomen. Ook kan de erfgoedverordening worden aangepast, zodat karakteristieke panden alsnog beschermd kunnen worden.
Volgens Van de Beek kan zo’n aanpassing relatief snel geregeld worden, maar alleen als een meerderheid van de raad dat steunt.
Reacties uit de raad
Jesper benaderde begin 2025 de twee grootste fracties in Barneveld: SGP en Lokaal Belang. De SGP liet weten dat het plan voor appartementen bekend is en dat er tegelijkertijd behoefte is aan betaalbare woningen. Daarbij speelt mee dat het pand geen gemeentelijk monument is.
Lokaal Belang gaf eerder aan een voorkeur te hebben voor behoud van het pand en stelde in december 2024 al vragen aan het college over de status van De Heksenmeyer.
‘Het moet nu gebeuren’
Jesper hoopt dat alle politieke partijen in de gemeenteraad zich nu duidelijk uitspreken. Het liefst ziet hij een snelle aanpassing van het beleid.
“Dat kan alleen als er een meerderheid in de gemeenteraad voor stemt, en dat moet snel gebeuren”, zegt hij.
Volgens hem gaat het niet alleen om deze villa. “Ik hoop dat de gemeenteraad ook kijkt naar andere panden die mogelijk monumentaal zijn. Dat zij zich inzetten voor het behoud van de geschiedenis en cultuur die Voorthuizen en de omliggende dorpen nog hebben.”
Bekijk de video hieronder.
💬 Mail ons!
Heb jij een tip of opmerking? Mail naar de redacties: redactie@vrmg.nl of bel:
Redactie Nijkerk 0341-798298 | Redactie Nunspeet 0341-258133
