Dorpsdichter Gerrit van Emous wil spelen met taal: ‘Met humor en het mag soms schuren’

Daags na zijn fietstocht in Frankrijk voor Alpe d’HuZes werd Van Emous getipt over de wedstrijd. Hij schreef op een zondagmiddag in juni twee gedichten in zijn tuin: over hoe hij Putten ziet en over het dorpsdichterschap. "Ik deed dat heel onbevangen en dacht dat ik kansloos was. Het literaire niveau van mijn voorganger Henk Vaessen vond ik heel hoog. Maar tot mijn verrassing hoorde ik eind juni dat ik gekozen was.” 

Op 2 september, tijdens een formele avond in de bibliotheek van Putten, droeg Vaessen zijn slotgedicht voor en werd Van Emous geïnstalleerd voor vrienden en familie. Hij ontmoette de dorpsdichters van Ermelo en Harderwijk. 

Meestal schrijft hij gedichten als een collega vertrekt of met pensioen gaat. Dan wordt diegene met taal figuurlijk ‘geroast’. Nu Van Emous de nieuwe dorpsdichter van Putten is, wordt het dichterschap een stuk serieuzer. 

Zijn première was op maandag 21 september tijdens Wereld Alzheimer Dag. "De ziekte Alzheimer heb ik in mijn familie van dichtbij meegemaakt. Bijzonder is dat je dan de machteloosheid van een mens ziet. Ze hebben nog zoveel verhalen van toegevoegde waarde, maar kunnen ze niet vertellen. Fysiek zijn ze er wel, maar geestelijk steeds minder. Het contact glijdt af." 

De titel van zijn gedicht heeft Van Emous beuwst gekozen. "De titel Kwijt zegt wat over de communicatie, mensen raken elkaar kwijt. Het thema 'Ik wil meedoen' moest er ook in worden verwerkt. Het is best een worsteling om dat te verwoorden. De teerheid van het onderwerp maakt het beladen.” 

Op 2 oktober is de Razzia een stille herdenking in Putten. Ook hier heeft Van Emous een gedicht over geschreven: Stilstaan. "De Razzia uit 1944 is lang geleden, maar in Putten een stille herdenking; een mooi sereen moment in ons dorp. Dan wil ik mij daarin verdiepen en mij voorstellen wat het in het heden betekent.” 

Van Emous heeft een druk bestaan als technisch verkoper bij een machinebouwer en is daarnaast beeldkunstenaar. Schrijven deed hij al, maar vrijblijvend. "Ik heb al heel wat gedichten geschreven in mijn leven en houd al 45 jaar met balpen een dagboek bij. Dat ik dorpsdichter wilde worden, komt door mijn grote passie voor taal. Ik kan genieten van de mooie manier waarop cabaretiers taal gebruiken in hun liedjes." 

Hij benadrukt het mooie van taal. "Nederlands is een rijke taal met prachtige woorden. Dat spelen met taal inspireert mij ook. Het verbreedt je woordenschat. Ik moet om de week een gedicht klaar hebben en dat is te overzien. Ik moet er wel voor gaan zitten: het heeft een kop en een staart. Het is geen sinterklaasgedicht dat je afraffelt.” 

Als dorpsdichter denkt hij na over onderwerpen die de lokale gemeenschap aangaan. Binnenkort is er Ossenmarkt, afgelopen zaterdag was Wildgroei, een winkeliersevenement in het centrum van Putten. "Mijn gedicht ging over de culturele uitingen in Putten. Hoewel niet opgenomen in de Miljoenennota, is kunst en cultuur het smeermiddel van het leven.” 

Een gedicht mag van hem best schuren en prikkelen. De Voorthuizerstraat gaat ruim twee maanden dicht, waardoor hij moet omrijden voor zijn werk. 

Of hij een goede dorpsdichter is, zal moeten blijken. "Ik vraag dan ook aan mensen om kritisch te zijn en met commentaar te komen. Ik zal een gemeenteraadsvergadering bezoeken of aanschuiven bij de oude wijze mannen op de Markt om te horen wat er leeft. Het weer vind ik interessant en de sport gebruik ik soms voor metaforen. Het klimmen en afdalen kan ik vergelijken met de soms pittige periodes in mijn leven: vijf faillissementen, waaronder mijn eigen bedrijf, en een dubbele hernia. Dat leert je relativeren. Ik gooi er, waar dat kan, dan ook graag humor en luchtigheid in.” 

Gerrit van Emous is de derde dorpsdichter van Putten. Op 21 september 2020 was Pieter van Heiningen de eerste; de afgelopen drie jaar was Henk Vaessen het. Het initiatief is opgezet door Astrid van Schaik en Jack van Zundert van Bibliotheek Noordwest Veluwe. De gemeente Putten subsidieert de vergoeding.  

De dorpsdichter is als cultureel ambassadeur aanwezig op bijzondere momenten en geeft woorden aan wat lokaal leeft. "Een dorpsdichter is belangrijk om specifieke zaken in het dorp zichtbaar en betekenisvol te maken met taal en verbeelding. Poëzie zorgt voor verbinding.” 

Van Emous is gekozen uit vier kandidaten. De benoemingscommissie keek bij de ingeleverde werken naar lokale binding, maatschappelijke betrokkenheid en artistiek voldoen in kwaliteit, stijl en voordracht. Juryvoorzitter Van Schaik: "Gerrit is een echte Puttenaar, bekend met Putten, en weet wat er speelt in het dorp. Hij formuleert met een goede cadans. Luchtig, levendig en voor de lezer heel toegankelijk."