Dit is waarom er geen schapen meer grazen in de Harderwijkse stadsweides

Huiskamp begon in 2021 met de stadskudde. De schapen trokken in juni en september langs verschillende locaties in Harderwijk en werden om de paar dagen verplaatst. Met mobiele afrasteringen en toezicht begraasden zij grasvelden die anders met machines werden gemaaid.

Volgens de gemeente was het experiment bedoeld om de biodiversiteit te versterken. "Met de gedachte dat we micromilieu creëren, dat schapen levende zaadverspreiders zijn en dat we de bodem verschralen, waarbij we niet afhankelijk zijn van zware machines die ook nadelig zijn voor insecten", laat een woordvoerder weten.

De manier van werken vroeg volgens Huiskamp echter veel van de herder. De kudde moest in een drukke stedelijke omgeving voortdurend worden verplaatst en bewaakt.

Ook de betrokkenheid van inwoners speelde een rol. "We kunnen best trots zijn op de Harderwijker, dat die steeds meer verbonden raakte met de kudde. Maar dat zorgde er ook voor dat ik op een gegeven moment een dagtaak had aan alles uitleggen: wat ik deed, waarom ik het deed."

Volgens Huiskamp ontbrak het aan praktische ondersteuning vanuit de gemeente. "In de grote lijnen was de medewerking fantastisch. Maar in de uitvoering miste ik vooral het meedenken."

Ondertussen kreeg Huiskamp een groot contract voor natuurbegrazing in Ermelo. Daarvoor zette hij zijn stadskudde in en beschikt hij nu over twee heidekuddes. Toch was dat niet de enige reden om te stoppen.

Ook de ecologische eisen vanuit de gemeente werden steeds uitgebreider. "De gemeente stelde steeds meer ecologische eisen aan het beheer. Ze wilden dat het op een bepaalde manier werd uitgevoerd."

Volgens Huiskamp maakte de ecologische planning het werk steeds lastiger. De schapen moesten in korte periodes veel grazen en vervolgens maanden wegblijven. "Dan moest je van mei tot en met juni alles begrazen wat je normaal met één groep deed, maar nu met meerdere groepen. En dan twee maanden niet en daarna weer een paar maanden wel."

Voor een professionele schaapskudde is dat volgens hem moeilijk rendabel te organiseren. "Je moet meer schapen houden, ze op meer plekken inzetten en hebt ook periodes waarin ze niet aan het werk zijn. Maar de schapen moeten wel blijven eten. Daardoor werd het praktisch steeds lastiger."

De gemeente heeft onderzocht of een andere herder het werk kon overnemen. Dat leverde niets op.

Huiskamp begrijpt dat. Volgens hem is het werk door alle praktische en ecologische eisen zo ingewikkeld geworden dat weinig herders eraan willen beginnen. "Wij hebben op een gegeven moment ons hele werksysteem aangepast om het te laten slagen. Ik weet niet of er iemand is die zo gek is om dat te doen."

"Vanwege aanbestedingsregels hebben we vorig jaar een marktonderzoek gedaan naar mogelijke partijen. Hieruit bleek geen alternatief te zijn in de omgeving. We zijn dan ook niet meer op zoek", aldus de woordvoerder.

Omdat een vervanger uitbleef, worden de voormalige schapenweides voorlopig weer op de traditionele manier onderhouden. "We beheren deze stukken weer net zoals de rest van de natuurvriendelijke bermen met machines." Daarmee is voorlopig een einde gekomen aan het experiment met de flexibele stadskudde in Harderwijk.